Nằm ẩn mình giữa những cánh rừng đại ngàn của vùng cao Ba Chẽ, Quảng Ninh, có một nơi mà thời gian như ngưng đọng, nơi tiếng lá rừng xào xạc hòa quyện cùng những trang sử hào hùng của dân tộc. Đó chính là Căn cứ địa cách mạng Hải Chi, với tâm điểm là ngôi Đình Làng Dạ cổ kính. Không chỉ là một điểm đến tâm linh, nơi đây còn là chứng nhân cho ý chí kiên cường của quân và dân vùng Đông Bắc. Nếu bạn đang tìm kiếm một hành trình ngược dòng thời gian để tìm về cội nguồn, để hít hà bầu không khí trong lành của núi rừng và chạm tay vào di sản, thì Đình Làng Dạ chính là tọa độ nhất định phải đến một lần trong đời.

1. Lịch sử & Di sản: “Thủ đô” kháng chiến vùng Đông Bắc

Căn cứ địa cách mạng Hải Chi (thuộc xã Thanh Lâm, huyện Ba Chẽ) được hình thành từ những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Với địa thế hiểm trở “tiến có thể đánh, lui có thể giữ”, nơi đây đã được chọn làm căn cứ kháng chiến của tỉnh Quảng Yên và đặc khu Hòn Gai xưa.

Đình Làng Dạ, linh hồn của khu di tích, vốn là nơi thờ Thành hoàng làng và các vị thần có công với dân bản. Tuy nhiên, trong những năm tháng sục sôi cách mạng (1946 – 1948), ngôi đình đã trở thành nơi hội họp, huấn luyện quân sự và là trạm trung chuyển huyết mạch của lực lượng kháng chiến. Năm 1994, cụm di tích lịch sử Hải Chi – Đình Làng Dạ đã chính thức được Nhà nước xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Giá trị của Hải Chi không chỉ nằm ở những hiện vật còn sót lại, mà còn ở tinh thần đoàn kết của các dân tộc Tày, Dao, Sán Chay… đã cùng nhau bảo vệ cán bộ, nuôi giấu quân đội, tạo nên một “bức tường lòng” vững chắc trước kẻ thù.

2. Hành trình khám phá: Vẻ đẹp nguyên sơ qua từng nhịp thở

Đến với Hải Chi, bạn sẽ ngỡ ngàng trước vẻ đẹp hoang sơ, chưa bị tác động nhiều bởi bàn tay con người. Mỗi mùa, nơi đây lại khoác lên mình một tấm áo mới đầy mê hoặc.

Mùa xuân: Lễ hội và sắc màu bản địa

Nếu bạn ghé thăm vào tháng Giêng âm lịch, đặc biệt là ngày mùng 10, bạn sẽ được hòa mình vào không khí náo nức của Lễ hội Đình Làng Dạ. Đây là lúc người dân bản địa thực hiện các nghi lễ tế thần, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Những bộ trang phục sặc sỡ của thiếu nữ người Dao, tiếng đàn tính của người Tày vang vọng khắp thung lũng sẽ khiến bạn cảm thấy như đang lạc vào một không gian văn hóa rực rỡ.

Mùa hè và Thu: Bản tình ca của núi rừng

Vào mùa hè, khi cái nắng gay gắt bao trùm phố thị, Hải Chi lại đón bạn bằng không khí dịu mát của những tán cây cổ thụ. Dòng sông Ba Chẽ uốn lượn quanh co, nước trong vắt soi bóng những rặng tre già. Mùa thu, khi lúa chín vàng trên những thửa ruộng bậc thang nhỏ lẻ ven suối, khung cảnh trở nên thơ mộng và bình yên đến lạ thường.

3. Những hoạt động không thể bỏ qua

• Thăm viếng Đình Làng Dạ: Thắp một nén hương thơm, lắng nghe các bậc cao niên kể về những trận đánh oanh liệt và những câu chuyện huyền bí quanh ngôi đình cổ.
• Trekking xuyên rừng căn cứ: Thử thách bản thân với những cung đường mòn dẫn vào các hang đá, lán trại xưa kia của bộ đội. Cảm giác được bước đi dưới tán rừng nguyên sinh, nghe tiếng chim hót và hít căng lồng ngực mùi nhựa cây rừng là một trải nghiệm cực kỳ giải tỏa stress.
• Săn ảnh bên dòng sông Ba Chẽ: Dòng sông uốn lượn với những bãi đá cuội nhẵn nhụi là bối cảnh tuyệt vời cho những bức ảnh mang phong cách “về với thiên nhiên”.
• Thăm bản làng người Dao, người Tày: Tìm hiểu cách người dân dệt vải, làm giấy bản truyền thống hoặc đơn giản là ngồi bên hiên nhà sàn trò chuyện cùng những đứa trẻ vùng cao ngây thơ.

4. Con người & Đặc sản: Hương vị nồng nàn của đất và người

Người dân Ba Chẽ hiền hậu, chất phác và cực kỳ hiếu khách. Đừng ngạc nhiên nếu bạn được mời vào nhà dùng chén trà măng đắng hay bát rượu ngô ấm nồng.

Đến với căn cứ địa Hải Chi, bạn nhất định phải thưởng thức những món đặc sản “trứ danh” của vùng đất này:

• Gà đồi Ba Chẽ: Những chú gà được chăn thả tự nhiên trên đồi nên thịt chắc, thơm và ngọt lịm. Món gà luộc chấm muối ớt chanh rừng là đỉnh cao của sự đơn giản mà tinh tế.
• Măng rừng Thanh Lâm: Măng đắng, măng ngọt được người dân hái từ rừng sâu, đem xào tỏi hoặc nấu canh xương, mang đậm hương vị núi rừng.
• Rượu Ba Kích: Ba Chẽ là “thủ phủ” của cây Ba Kích tím. Một chén rượu Ba Kích tím ngắt, thơm nồng không chỉ là lời chào khách mà còn là vị thuốc quý cho sức khỏe.
• Cá suối nướng: Những con cá nhỏ được bắt từ khe suối, nướng trên than hồng cho đến khi vàng ruộm, ăn kèm với lá lốt rừng.

Lời kết

Di tích lịch sử – văn hóa căn cứ địa cách mạng Hải Chi (Đình Làng Dạ) không chỉ là một điểm đến du lịch, mà là nơi để chúng ta soi rọi lại quá khứ, trân trọng hòa bình và hòa mình vào hơi thở của thiên nhiên hoang sơ. Hãy một lần gác lại những âu lo, xách ba lô lên và tìm về với Hải Chi để thấy lòng mình dịu lại giữa hồn thiêng sông núi Quảng Ninh. Bạn đã sẵn sàng cho chuyến hành trình tìm về miền di sản này chưa?