Lễ hội đền Dẻ Đoóng: Bản hòa ca tâm linh giữa lòng non nước Cao Bằng

Khi những dải sương mờ ảo còn bảng lảng trên đỉnh núi Phia Oắc và hoa mận trắng xóa bắt đầu dệt thảm khắp các sườn đồi, Cao Bằng lại khoác lên mình chiếc áo rực rỡ của mùa lễ hội. Giữa muôn vàn thanh âm của núi rừng, có một điểm đến mà bất cứ ai yêu mến văn hóa vùng cao đều không thể bỏ lỡ: Lễ hội đền Dẻ Đoóng. Không chỉ là một nghi lễ tâm linh, đây là nơi vẻ đẹp của thiên nhiên hùng vĩ hòa quyện cùng chiều sâu lịch sử nghìn năm, tạo nên một hành trình trải nghiệm đầy cảm xúc mà bạn nhất định phải dấn thân một lần trong đời.

1. Dòng chảy lịch sử và Di sản tâm linh nghìn năm

Đền Dẻ Đoóng (còn gọi là đền Hồng Việt) tọa lạc tại xã Hồng Việt, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Ngôi đền nằm uy nghi bên dòng sông Bằng Giang hiền hòa, tựa lưng vào dãy núi đá vôi vững chãi, tạo nên thế “tọa sơn hướng thủy” đầy linh thiêng.

Vị tướng tài ba và huyền tích lịch sử

Ngôi đền là nơi thờ đức thánh Dương Tự Minh – một vị thủ lĩnh tài ba của người Tày dưới triều đại nhà Lý. Ông không chỉ là một danh tướng có công lớn trong việc trấn giữ vùng biên cương phía Bắc mà còn là người chăm lo cho đời sống của nhân dân, dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi. Với những công lao hiển hách, ông được các triều đại phong kiến sắc phong là “Thượng đẳng thần” và được nhân dân tôn kính gọi là Đức Thánh Đuổm.

Giá trị văn hóa được bảo tồn

Lễ hội đền Dẻ Đoóng không chỉ là dịp để tưởng nhớ công đức của tiền nhân mà còn là bảo tàng sống lưu giữ những giá trị văn hóa phi vật thể quý báu của cộng đồng người Tày, Nùng tại Cao Bằng. Năm 2015, đền Dẻ Đoóng đã chính thức được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Tỉnh, khẳng định vị thế quan trọng trong đời sống tinh thần của người dân địa phương.

2. Trải nghiệm khám phá: Khi đất trời vào xuân

Lễ hội đền Dẻ Đoóng diễn ra vào ngày 15 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Đây là thời điểm tuyệt vời nhất để bạn bắt đầu hành trình khám phá miền non nước Cao Bằng.

Vẻ đẹp mùa lễ hội

Tháng Giêng ở Hòa An mang vẻ đẹp dịu dàng của sự đâm chồi nảy lộc. Dọc con đường dẫn vào đền, bạn sẽ bắt gặp những cánh đồng lúa xanh mướt đang thì con gái, những rặng tre già soi bóng xuống dòng sông Bằng xanh ngắt. Không khí se lạnh đặc trưng của vùng cao, quyện cùng mùi hương trầm nghi ngút từ đền thờ tạo nên một không gian vừa thực vừa ảo, khiến lòng người bỗng chốc trở nên tĩnh tại.

Những hoạt động không thể bỏ qua

• Phần Lễ trang nghiêm: Chứng kiến nghi thức rước kiệu cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Tiếng chiêng, tiếng trống rộn rã hòa cùng những bài khấn cổ xưa tạo nên một không khí vô cùng linh thiêng.
• Trò chơi dân gian: Sau phần lễ là phần hội bùng nổ với các trò chơi như tung còn, đẩy gậy, kéo co. Đặc biệt, màn tung còn thu hút rất đông thanh niên nam nữ tham gia với hy vọng ném trúng vòng tròn trên đỉnh cột tre để mang lại may mắn cho cả năm.
• Check-in bên dòng Bằng Giang: Đừng quên lưu lại những bức ảnh kỷ niệm tại bến sông ngay trước cửa đền, nơi có những dải đá cuội tự nhiên và dòng nước trong vắt chảy trôi hiền hòa.

3. Con người và Mỹ vị miền Non Nước

Điều giữ chân du khách lâu nhất tại lễ hội Dẻ Đoóng có lẽ chính là sự chân thành, hiếu khách của người dân bản địa và những hương vị ẩm thực khó quên.

Nụ cười vùng cao

Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những cụ già người Tày trong trang phục chàm truyền thống, miệng cười đôn hậu, hay những cô gái trẻ với đôi mắt trong veo như suối ngàn. Họ sẵn sàng mời bạn một chén rượu ngô cay nồng hay chia sẻ những câu chuyện về nguồn gốc của ngôi đền với niềm tự hào khôn xiết.

Đặc sản nhất định phải thử

Đến với lễ hội Dẻ Đoóng, hành trình của bạn sẽ không trọn vẹn nếu chưa thưởng thức các món ăn đặc trưng của vùng đất Hòa An:

• Vịt quay 7 vị: Miếng thịt vịt mềm, ngọt, lớp da giòn bóng bẩy mang hương vị thảo mộc đặc trưng của núi rừng Cao Bằng.
• Khâu nhục: Món ăn kỳ công với thịt ba chỉ được chưng cách thủy cùng các loại gia vị, tan ngay trong miệng với vị béo bùi khó cưỡng.
• Bánh chưng đen: Được làm từ gạo nếp nương thơm dẻo trộn với tro của cây màng sạt, tạo nên màu đen tuyền độc đáo và hương vị thanh mát.
• Phở chua: Một món ăn đặc sản thường xuất hiện trong các dịp lễ tết với sự kết hợp tinh tế giữa bánh phở, thịt xá xíu, gan lợn và nước sốt chua ngọt đậm đà.

4. Những lưu ý cho hành trình trọn vẹn

Để có một chuyến đi thuận lợi, bạn nên lưu ý một số điểm sau:

1. Trang phục: Vì là địa điểm tâm linh, hãy chọn trang phục lịch sự. Ngoài ra, nên mang theo áo khoác ấm vì thời tiết Cao Bằng tháng Giêng vẫn khá lạnh.
2. Di chuyển: Đền Dẻ Đoóng cách thành phố Cao Bằng khoảng 15km. Bạn có thể dễ dàng di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô cá nhân theo quốc lộ 3.
3. Ý thức: Giữ gìn vệ sinh chung và tôn trọng các nghi lễ của người dân địa phương.

Lời kết

Lễ hội đền Dẻ Đoóng không chỉ là một chuyến đi, mà là một hành trình trở về với cội nguồn, nơi ta được đắm mình trong bản sắc văn hóa dân tộc và hít thở bầu không khí trong lành của miền biên viễn. Hãy để mùa xuân này của bạn trở nên khác biệt bằng cách đặt chân đến vùng đất Hòa An, để lòng mình được sưởi ấm bởi nụ cười của người dân bản địa và sự linh thiêng của ngôi đền cổ bên dòng Bằng Giang.

Bạn đã sẵn sàng cho chuyến hành trình khám phá Cao Bằng chưa? Hãy xách ba lô lên và đi để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của Lễ hội đền Dẻ Đoóng nhé!