Hồ Thang Hen: “Viên Ngọc Bích” Trầm Mặc Giữa Đại Ngàn Cao Bằng

Nếu có một nơi nào đó tại Việt Nam khiến bạn cảm thấy thời gian như ngừng lại, nơi mà sắc xanh của mây trời, núi non và mặt nước hòa quyện thành một bản giao hưởng tĩnh lặng, thì đó chính là Hồ Thang Hen. Nằm ẩn mình giữa những dãy núi đá vôi trùng điệp của vùng đất địa đầu Tổ quốc, Thang Hen không chỉ là một danh thắng, mà còn là linh hồn của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non Nước Cao Bang. Đây là điểm đến nhất định phải ghé thăm một lần trong đời để chiêm ngưỡng vẻ đẹp vừa hùng vĩ, vừa thơ mộng, thoát tục như chốn bồng lai tiên cảnh.

1. Huyền thoại về “Đuôi Ong” và Di sản thế giới

Hồ Thang Hen tọa lạc tại xã Quốc Toản, huyện Quảng Hòa (trước đây là huyện Trà Lĩnh), tỉnh Cao Bằng, ở độ cao hàng nghìn mét so với mực nước biển. Trong tiếng Tày, “Thang Hen” có nghĩa là “đuôi ong”, bởi nhìn từ trên cao, hình dáng của hồ uốn lượn mềm mại như đuôi của một chú ong khổng lồ.

Giá trị địa chất và sự công nhận

Thang Hen không chỉ là một hồ nước đơn lẻ mà là một hệ thống gồm 36 hồ nước ngọt tự nhiên nằm trong các thung lũng đá vôi. Các hồ này được kết nối với nhau thông qua một hệ thống hang động và sông ngầm chằng chịt, tạo nên một hiện tượng thủy văn kỳ thú. Chính sự độc đáo về địa chất và vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ đã giúp Hồ Thang Hen trở thành một phần quan trọng của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non Nước Cao Bằng.

Truyền thuyết chàng Sung

Người dân địa phương vẫn kể cho nhau nghe câu chuyện về chàng Sung thông minh, tuấn tú. Sau khi thi đỗ làm quan và được ban thưởng 7 ngày về thăm quê, vì quá mải mê bên người vợ trẻ đẹp mà quên mất ngày phải trở lại kinh thành. Đến đêm cuối cùng, chàng mới sực nhớ ra và vội vã chạy đi. Trong bóng tối giữa rừng núi, chàng đã chạy được 36 bước chân (tương ứng với 36 hồ nước ngày nay) trước khi ngã xuống và tạo nên những dãy núi trùng điệp bao quanh lòng hồ.

2. Hành trình khám phá vẻ đẹp “Tuyệt Tình Cốc” theo mùa

Mỗi mùa, Hồ Thang Hen lại khoác lên mình một tấm áo mới, mang đến những cung bậc cảm xúc khác biệt cho du khách.

• Mùa xuân và mùa hạ (Mùa nước đổ): Đây là lúc hồ đầy nước nhất. Mặt hồ như một tấm gương khổng lồ soi bóng những vách đá rêu phong và những tán cây cổ thụ. Đặc biệt, ngay cả vào mùa lũ, trong khi các dòng sông khác thường đục ngầu phù sa, nước hồ Thang Hen vẫn giữ được màu xanh ngọc bích đặc trưng nhờ hệ thống lọc tự nhiên qua các hang đá vôi.
• Mùa thu (Mùa lãng mạn nhất): Khi những làn sương mờ ảo giăng lối vào sáng sớm và hoàng hôn, Thang Hen trở nên huyền bí lạ thường. Đây cũng là lúc những thảm cỏ quanh hồ xanh mướt nhất, lý tưởng cho những buổi dã ngoại.
• Mùa đông (Mùa nước cạn): Mặt hồ thu hẹp lại, để lộ ra những thảm cỏ xanh rì và những gốc cây cổ thụ với bộ rễ kỳ quái. Đôi khi, du khách có thể chứng kiến hiện tượng “nước rút” kỳ bí chỉ trong vài giờ do hệ thống hang ngầm phía dưới.

3. Những trải nghiệm không thể bỏ qua

Chèo thuyền trên mặt hồ xanh ngắt

Còn gì tuyệt vời hơn khi được ngồi trên những chiếc bè tre mộc mạc hoặc chèo kayak lướt nhẹ trên mặt nước phẳng lặng. Bạn sẽ cảm nhận được hơi lạnh của đá núi, tiếng chim rừng hót líu lo và tận hưởng bầu không khí tinh khiết đến từng nhịp thở.

Check-in tại “Núi Thủng” (Núi Mắt Thần)

Cách hồ Thang Hen không xa là Núi Mắt Thần (Nặm Trá) – một kiệt tác khác của thiên nhiên. Ngọn núi có một lỗ thủng xuyên qua lòng núi như một con mắt khổng lồ nhìn xuống thung lũng cỏ xanh. Đây là địa điểm chụp ảnh “sống ảo” nổi tiếng nhất Cao Bằng với khung cảnh tựa như những vùng thảo nguyên ở Thụy Sĩ.

Trekking và khám phá hang động

Với những ai yêu thích mạo hiểm, những cung đường trekking quanh hồ hoặc khám phá hang Thang Hen với những nhũ đá hàng triệu năm tuổi sẽ là một thử thách thú vị. Từ đỉnh núi, bạn có thể phóng tầm mắt bao trọn vẻ đẹp của hệ thống hồ trong tầm mắt.

4. Hơi thở bản địa và phong vị vùng cao

Vẻ đẹp của Thang Hen không chỉ nằm ở cảnh sắc mà còn ở sự chân chất, nồng hậu của đồng bào dân tộc Tày sống quanh đây.

Đời sống văn hóa

Dạo quanh các bản làng, bạn sẽ bắt gặp những ngôi nhà sàn lợp ngói âm dương cổ kính. Hình ảnh những người phụ nữ Tày trong trang phục chàm truyền thống, tỉ mẩn bên khung dệt hay những điệu hát Then vang vọng bên bếp lửa hồng tạo nên một không gian văn hóa đậm đà bản sắc.

Đặc sản khó quên

Chuyến đi sẽ không trọn vẹn nếu bạn chưa thưởng thức những món ăn mang phong vị núi rừng:

• Vịt quay Thất Khê: Thịt vịt thơm, da giòn sậm màu mật ong, đượm mùi lá mắc mật.
• Cá suối nướng: Những con cá nhỏ được bắt từ hồ, thịt chắc và ngọt, nướng trên than hồng.
• Xôi trám đen: Món xôi bùi, ngậy, mang hương vị đặc trưng của vùng núi phía Bắc.
• Lạp sườn hun khói: Món ăn đậm đà, thường được nhâm nhi cùng chút rượu ngô men lá cay nồng.

Lời kết

Hồ Thang Hen không ồn ào, náo nhiệt; nó tựa như một nốt trầm mặc giữa bản nhạc hùng vĩ của núi rừng Đông Bắc. Đến với Thang Hen là để trốn khỏi những xô bồ của phố thị, để tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn và để thấy yêu thêm vẻ đẹp diệu kỳ của non sông Việt Nam. Hãy xách ba lô lên và để “viên ngọc bích” này kể cho bạn nghe những câu chuyện của ngàn năm đá núi!