Lịch sử & Di sản: Ngôi đình “đệ nhất Kinh Bắc”

Nằm tại phường Đình Bảng, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, đình Đình Bảng từ lâu đã nổi danh trong dân gian qua câu ca: “Thứ nhất là đình Đông Khang/ Thứ nhì đình Bảng, thứ ba đình Diềm”. Được khởi công xây dựng từ năm 1700 và hoàn thành vào năm 1736, ngôi đình là một kiệt tác kiến trúc gỗ độc bản, tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật thời Hậu Lê.

Đình thờ ba vị thành hoàng làng là Cao Sơn Đại Vương (Thần Núi), Thủy Bộ Đại Vương (Thần Nước) và Bách Lệ Đại Vương (Thần Nông). Đồng thời, đây cũng là nơi tưởng nhớ công ơn của các vị vua triều Lý – triều đại đã chọn nơi này làm quê hương phát tích. Với những giá trị lịch sử và nghệ thuật vô giá, đình Đình Bảng đã được xếp hạng là Di tích Quốc gia đặc biệt, trở thành biểu tượng sống động cho sức sống bền bỉ của văn hóa làng xã Việt Nam.

Trải nghiệm khám phá: Khi hội làng mở cửa tâm linh

Mùa lễ hội – Khi sắc xuân nhuộm thắm làng quê

Lễ hội đình Đình Bảng diễn ra từ ngày 12 đến rằm tháng Hai âm lịch hàng năm. Đây là lúc tiết trời miền Bắc vẫn còn vương chút se lạnh của mùa xuân, những hàng cây xoan bắt đầu đơm hoa tím ngắt và những cánh đồng lúa xanh mướt đang thì con gái. Không gian lễ hội bao trùm cả một vùng quê trù phú, rực rỡ sắc màu của cờ hội, kiệu hoa và những tà áo dài mớ ba mớ bảy.

Những hoạt động không thể bỏ qua

Về với hội đình, bạn sẽ được đắm mình trong một không gian văn hóa đậm chất dân gian với các hoạt động đặc sắc:

• Lễ rước kiệu hoành tráng: Đây là linh hồn của lễ hội. Những cỗ kiệu bát cống được chạm trổ tinh xảo, sơn son thếp vàng rực rỡ, được khiêng bởi những thanh niên trai tráng trong làng. Tiếng trống, tiếng chiêng vang dội hòa cùng dòng người tấp nập tạo nên một khung cảnh uy nghiêm nhưng cũng đầy náo nức.
• Thưởng thức Dân ca Quan họ: Đã về Bắc Ninh mà chưa nghe Quan họ thì coi như chưa về. Tại sân đình hay dưới những con thuyền rồng trên dòng sông Tiêu Tương xưa, những liền anh, liền chị trong trang phục truyền thống sẽ gửi trao những câu hát “lả lơi”, “mời trầu” ngọt ngào, làm say lòng cả những du khách phương xa khó tính nhất.
• Các trò chơi dân gian: Hội đình Đình Bảng vẫn gìn giữ được những trò chơi truyền thống như vật dân tộc, cờ người, chọi gà… Đây là nơi thể hiện tinh thần thượng võ và sự khéo léo, gắn kết cộng đồng sâu sắc.

Con người & Đặc sản: Hương vị tình người xứ Bắc

Người dân Đình Bảng nổi tiếng với sự thanh lịch, mến khách và trọng nghĩa tình. Đến đây, bạn sẽ cảm nhận được sự ấm áp qua nụ cười của các cụ già ngồi bên hiên đình, hay sự nhiệt thành của những hướng dẫn viên “nhí” chính là các em nhỏ trong làng.

Nhưng hành trình khám phá sẽ không trọn vẹn nếu bạn bỏ qua những thức quà đặc sản mang đậm hồn cốt quê hương:

• Bánh phu thê (Bánh Xuê Huê): Đình Bảng chính là quê hương của loại bánh này. Bánh có màu vàng trong của dành dành, vị ngọt thanh của đường, béo bùi của đậu xanh và sần sật của sợi đu đủ, tất cả gói trọn trong lá dong xanh mướt, tượng trưng cho sự thủy chung son sắt.
• Nem Bùi: Một món nhắm tuyệt vời với vị bùi của thính gạo, vị béo của thịt mỡ và mùi thơm của lá đinh lăng.
• Rượu làng Vân: Thứ rượu nếp thơm nồng, êm ái, chỉ cần nhấp một ngụm nhỏ cũng đủ để cảm nhận được tinh túy của hạt gạo vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Lời kết

Lễ hội đình Đình Bảng không chỉ là một sự kiện tín ngưỡng, mà là nơi lưu giữ “linh hồn” của một dân tộc, nơi mỗi viên gạch, thớ gỗ đều biết kể chuyện xưa. Nếu bạn đang tìm kiếm một khoảng lặng để tâm hồn mình được tắm mát trong dòng chảy văn hóa ngàn năm, hãy một lần xách ba lô về với Đình Bảng vào tháng Hai âm lịch này – để thấy yêu thêm một Việt Nam đầy bản sắc và đậm đà nghĩa tình.