Mảnh đất địa linh nhân kiệt và hơi thở của di sản

Nằm nép mình bên dòng sông Cầu thơ mộng, làng Diềm (xã Hòa Long, TP. Bắc Ninh) từ lâu đã nổi danh là cái nôi của dân ca Quan họ. Giữa không gian trầm mặc của ngôi làng cổ, đền Vua Bà hiện lên như một biểu tượng thiêng liêng, là nơi thờ phụng vị Thủy tổ đã có công sáng tạo và truyền dạy những làn điệu dân ca làm say đắm lòng người.

Theo truyền thuyết, Vua Bà vốn là con gái của Vua Hùng. Bà đã từ chối cuộc sống lầu son gác tía để về vùng đất này, dạy dân cách khai hoang, lập ấp và đặc biệt là dạy cách hát đối đáp giao duyên. Với những giá trị lịch sử và văn hóa độc bản, đền Vua Bà cùng lễ hội truyền thống nơi đây đã được công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia, đóng vai trò then chốt trong việc bảo tồn di sản Quan họ được UNESCO vinh danh.

Trải nghiệm khám phá: Khi sắc xuân hòa quyện cùng lời ca

Vẻ đẹp mùa lễ hội tháng Hai

Lễ hội đền Vua Bà diễn ra vào ngày mùng 6 tháng Hai âm lịch hàng năm. Đây là thời điểm tiết trời miền Bắc đang độ xuân thì, những dải mưa phùn nhẹ giăng mắc trên những mái ngói rêu phong, tạo nên một khung cảnh huyền ảo và đầy chất thơ. Du khách đến đây sẽ cảm nhận được bầu không khí vừa trang nghiêm của phần lễ, vừa rộn ràng của phần hội.

Những hoạt động không thể bỏ qua

• Lễ rước kiệu truyền thống: Một trong những khoảnh khắc hùng tráng nhất là lễ rước kiệu từ đền Vua Bà ra đình làng. Tiếng trống hội rộn rã, cờ hoa rực rỡ hòa cùng dòng người náo nức tạo nên một bức tranh văn hóa sống động.
• Hát Quan họ dưới thuyền và tại cửa đình: Đây là linh hồn của lễ hội. Bạn sẽ được tận mắt chứng kiến các liền anh, liền chị trong trang phục áo bướm, áo nêm, nón quai thao che nghiêng, cất lên những lời ca “người ơi người ở đừng về” đầy da diết trên những chiếc thuyền rồng lững lờ trôi.
• Các trò chơi dân gian: Đừng quên tham gia vào các hoạt động như chọi gà, đu tiên hay đấu vật. Đây là dịp để bạn sống lại không khí hội làng xưa cũ, mộc mạc và tràn đầy tiếng cười.
• Check-in làng cổ: Làng Diềm vẫn giữ được những cổng làng rêu phong, những bức tường xây bằng gạch chỉ độc đáo. Mỗi góc nhỏ nơi đây đều là phông nền hoàn hảo cho những bộ ảnh mang phong cách hoài cổ.

Con người Kinh Bắc và phong vị ẩm thực làng Diềm

Người dân làng Diềm nói riêng và người Bắc Ninh nói chung nổi tiếng với sự hiếu khách và lối ứng xử “trọng nghĩa, trọng tình”. Hình ảnh những cụ bà với nụ cười hiền hậu bên cơi trầu cánh phượng, hay những bạn trẻ say mê tập hát Quan họ sẽ khiến bạn cảm thấy vô cùng ấm áp.

Đến với lễ hội đền Vua Bà, hành trình của bạn sẽ không trọn vẹn nếu chưa thưởng thức những món đặc sản nức tiếng:

• Bánh khúc làng Diềm: Khác với bánh khúc ở những nơi khác, bánh khúc nơi đây có hình thù như chiếc bánh gối, nhân đỗ xanh thịt mỡ bùi ngậy quyện cùng mùi thơm nồng nàn của lá khúc nếp.
• Trầu cánh phượng: Miếng trầu được têm khéo léo như hình cánh chim phượng hoàng, biểu tượng cho sự tinh tế và duyên dáng của người phụ nữ Kinh Bắc.
• Nem Bùi: Một món ăn dân dã nhưng cực kỳ đưa miệng, thường được dùng để nhâm nhi cùng chút rượu làng Vân trong những ngày hội ngộ.

Lời kết

Lễ hội đền Vua Bà không chỉ là một sự kiện văn hóa, mà là nơi lưu giữ nhịp đập của trái tim Kinh Bắc. Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, hãy một lần cho phép mình sống chậm lại, về với làng Diềm để lắng nghe những câu ca ngọt ngào và cảm nhận chiều sâu của văn hóa Việt. Hẹn gặp bạn tại bến nước sân đình, nơi những lời ca sẽ nối dài những tình thân!