Rời xa những ồn ào náo nhiệt của phố thị, có một nơi mà thời gian dường như ngưng đọng dưới những vòm lá xanh mướt và tiếng rì rào của dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa. Đó chính là Làng vườn Bách Thuận – một viên ngọc quý của tỉnh Thái Bình, nơi được mệnh danh là “ốc đảo xanh” độc nhất vô nhị của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Không chỉ là một làng quê thuần túy, Bách Thuận là một bảo tàng sống về nông nghiệp đặc sắc, nơi mỗi bước chân ta đi đều chạm vào di sản, mỗi hơi thở ta hít vào đều mang đậm hương vị của đất đai và tình người. Đây không chỉ là một điểm đến, mà là một hành trình trở về với cội nguồn, nơi bạn nhất định phải đặt chân đến một lần trong đời để cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp thanh bình và sức sống mãnh liệt của nông thôn Việt Nam.

Dấu Ấn Lịch Sử Và Di Sản Văn Hóa Trăm Năm

Làng Bách Thuận thuộc huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình, nằm cách thành phố Thái Bình khoảng 10km. Với lịch sử hình thành hơn 100 năm, cái tên “Bách Thuận” mang ý nghĩa về sự thuận lợi, hòa hợp của trăm nghề, trăm dòng họ cùng chung sống. Điểm đặc trưng lớn nhất biến nơi đây thành một di sản văn hóa phi vật thể quý giá chính là mô hình “làng trong vườn, vườn trong làng”.

Khác với những làng quê khác thường tập trung vào cây lúa, người dân Bách Thuận từ bao đời nay đã chọn gắn bó với nghề trồng cây cảnh và cây ăn quả. Nhờ sự ưu ái của thiên nhiên với dải đất bãi bồi màu mỡ ven sông Hồng, nông nghiệp nơi đây đã phát triển thành một loại hình nghệ thuật. Mỗi khu vườn tại Bách Thuận không chỉ là nơi canh tác mà còn là tác phẩm nghệ thuật được chăm chút bởi bàn tay của những “nghệ nhân nông dân”. Giá trị văn hóa của làng còn nằm ở những ngôi nhà cổ mái ngói rêu phong nằm ẩn mình dưới những tán cây cổ thụ, tạo nên một không gian đặc trưng của làng quê Bắc Bộ xưa mà khó nơi nào còn giữ được nguyên vẹn.

Hành Trình Khám Phá Vẻ Đẹp “Độc Bản” Theo Mùa

Bách Thuận mỗi mùa lại khoác lên mình một tấm áo mới, mang đến cho du khách những cảm xúc khác biệt và đầy xao xuyến.

Mùa Xuân: Bản Giao Hưởng Của Hoa Và Cây Cảnh

Vào những ngày đầu xuân, khi những cơn mưa bụi giăng mắc trên những lối nhỏ, Bách Thuận bừng tỉnh đầy sức sống. Đây là thời điểm các vườn cây cảnh vào độ đẹp nhất để chuẩn bị cho các dịp lễ hội. Du khách sẽ được chiêm ngưỡng hàng ngàn gốc cây sanh, cây si, cây lộc vừng được uốn tỉa công phu theo các dáng thế phong thủy như “Phượng vũ”, “Thế trực”, “Thế huyền”. Sắc xanh non mơn mởn của lá hòa cùng sắc màu rực rỡ của các loài hoa truyền thống tạo nên một không gian tràn đầy nhựa sống.

Mùa Hè Và Thu: Vị Ngọt Phù Sa Trong Từng Trái Chín

Khi nắng vàng bắt đầu rải mật trên những con đường làng, Bách Thuận lại chào đón du khách bằng hương thơm ngào ngạt của các loại trái cây. Đặc sản nổi tiếng nhất ở đây chính là Hồng xiêm (xa-pô-chê). Hồng xiêm Bách Thuận quả to, cát mịn, vị ngọt thanh đậm đà mà không nơi nào sánh kịp. Bước vào vườn, bạn sẽ thấy những chùm quả trĩu cành, lấp ló sau những tán lá xanh thẫm. Ngoài ra, mùa này còn có nhãn, vải và đặc biệt là những vườn hòe xanh mướt mắt – một loại cây dược liệu mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân nơi đây.

Những Hoạt Động Không Thể Bỏ Qua

• Đạp xe xuyên qua những “đường hầm” xanh mướt: Những con đường ở Bách Thuận khá nhỏ hẹp, uốn lượn và được bao phủ bởi hai hàng rào cây găng, cây chè tàu được cắt tỉa phẳng lỳ. Cảm giác đạp xe chậm rãi dưới bóng mát, hít hà mùi đất, mùi cỏ cây là một trải nghiệm chữa lành tuyệt vời.
• Check-in tại những ngôi nhà cổ: Đừng quên ghé thăm những ngôi nhà gỗ có tuổi đời hàng thế kỷ với kiến trúc 3 gian, 5 gian đặc trưng. Chủ nhà luôn sẵn lòng mời bạn một chén trà hòe nóng hổi và kể về lịch sử của gia đình, của làng.
• Học làm “nghệ nhân nhí”: Bạn có thể trực tiếp tham gia vào quá trình chăm sóc cây, học cách tỉa lá, uốn cành dưới sự hướng dẫn tận tình của người dân địa phương.
• Chụp ảnh bên bờ sông Hồng: Buổi chiều tà, hãy ra phía đê sông Hồng để ngắm nhìn dòng nước đỏ nặng phù sa, phía xa là những bãi bồi xanh ngát, tạo nên một khung cảnh bình yên đến lạ kỳ.

Con Người Và Đặc Sản: Chân Chất Tình Quê

Người dân Bách Thuận mang trong mình nét tính cách đặc trưng của người Thái Bình: cần cù, chịu khó nhưng cũng đầy chất nghệ sĩ. Sự hiếu khách của họ khiến bất cứ ai đến đây cũng cảm thấy như được trở về nhà. Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những nụ cười rạng rỡ của các bà, các mẹ bên gánh hàng rong hay hình ảnh những cụ già mải mê bên gốc cây cảnh.

Về ẩm thực, ngoài trái cây tươi rói hái tại vườn, bạn nhất định phải thử:

• Canh cá Quỳnh Côi: Dù là đặc sản chung của Thái Bình, nhưng khi thưởng thức giữa không gian làng vườn, vị ngọt của cá đồng, vị thơm của gừng và sợi bánh đa mềm dai trở nên đặc biệt hơn bao giờ hết.
• Bánh nghệ: Một loại bánh dân dã làm từ bột gạo và nghệ, nhân thịt mộc nhĩ, mang màu vàng óng ả và hương thơm nồng nàn, gợi nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ.
• Trà hòe: Thức uống thanh nhiệt, tốt cho sức khỏe, được làm từ chính những nụ hoa hòe trồng tại vườn nhà.

Lời Kết

Làng vườn Bách Thuận không chỉ là một địa danh du lịch, đó là một bài thơ về sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên, là minh chứng cho sức sáng tạo bền bỉ của người nông dân Việt Nam. Nếu bạn đang tìm kiếm một khoảng lặng để tâm hồn mình được nghỉ ngơi, hãy xách ba lô lên và đến với Bách Thuận. Hãy để sắc xanh của lá, vị ngọt của hồng xiêm và lòng hiếu khách của người dân nơi đây ôm ấp lấy bạn. Bách Thuận đang chờ, bạn đã sẵn sàng cho chuyến hành trình khám phá nông nghiệp đặc sắc này chưa?