Làng nghề đan đó Thủ Sỹ: Nơi lưu giữ “những bông hoa tre” giữa hồn quê Bắc Bộ

Cách thủ đô Hà Nội không xa, có một nơi mà thời gian dường như ngưng đọng trong từng nan tre, sợi mây. Đó là làng Thủ Sỹ (Tiên Lữ, Hưng Yên) – một ngôi làng cổ kính với những nếp nhà ngói đỏ, nơi những “bông hoa tre” khổng lồ nở rộ dưới ánh nắng vàng óng ả của vùng đồng bằng sông Hồng. Không hùng vĩ như núi non Tây Bắc, cũng chẳng lộng lẫy như phố thị đèn hoa, Thủ Sỹ mang một vẻ đẹp thơ mộng, mộc mạc và đầy hoài niệm. Đây không chỉ là một điểm đến du lịch, mà là một hành trình tìm về cội nguồn, nơi bạn có thể chạm tay vào ký ức của cha ông và cảm nhận nhịp thở của một làng nghề truyền thống đã tồn tại hàng thế kỷ. Nếu bạn đang tìm kiếm một khoảng lặng để tâm hồn mình được tưới mát bởi sự bình yên, Thủ Sỹ chính là nơi nhất định phải đến một lần trong đời.

Lịch sử & Di sản: Hơn hai thế kỷ dệt nên hồn đất

Làng nghề đan đó Thủ Sỹ có lịch sử hình thành và phát triển hơn 200 năm. Theo lời kể của các bậc cao niên, nghề đan đó tại đây gắn liền với tên tuổi của vị tổ nghề Nguyễn Thành Nghị. Ông là người đã truyền dạy cho dân làng cách chẻ nan, đan đó để mưu sinh trong những lúc nông nhàn. Từ một nghề phụ, đan đó dần trở thành cái nghiệp, cái hồn của người dân nơi đây.

Chiếc “đó” – một dụng cụ đánh bắt cá dân gian được làm từ tre, nứa – tưởng chừng đơn giản nhưng lại chứa đựng cả một kho tàng tri thức dân gian về sông nước và kỹ thuật thủ công điêu luyện. Dù trải qua bao thăng trầm của lịch sử, sự xâm nhập của các loại ngư cụ hiện đại bằng nhựa hay lưới, người Thủ Sỹ vẫn kiên trì giữ lửa nghề. Giá trị văn hóa của làng nghề không chỉ nằm ở sản phẩm vật thể mà còn ở tinh thần gắn kết cộng đồng và sự bền bỉ gìn giữ bản sắc dân tộc giữa dòng chảy đô thị hóa.

Trải nghiệm khám phá: Lạc lối trong thế giới của tre và nắng

Vẻ đẹp “bông hoa tre” rực rỡ dưới nắng vàng

Đến với Thủ Sỹ vào những ngày nắng đẹp, bạn sẽ ngỡ ngàng trước khung cảnh hàng nghìn chiếc đó được xếp chồng lên nhau một cách nghệ thuật trong sân đình, trước hiên nhà hay dọc các con ngõ nhỏ. Nhìn từ trên cao, chúng giống như những bông hoa tre khổng lồ đang khoe sắc nâu óng dưới nắng hè.

Mỗi mùa ở Thủ Sỹ lại mang một sắc thái riêng, nhưng đẹp nhất có lẽ là mùa khô (từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau). Đây là lúc người dân tranh thủ nắng ráo để hun khói và phơi đó. Những làn khói bếp bảng lảng quyện với mùi tre nứa thơm nồng tạo nên một không gian vô cùng huyền ảo, đậm chất điện ảnh.

Những hoạt động không thể bỏ qua

• Săn ảnh nghệ thuật: Với những tín đồ nhiếp ảnh, Thủ Sỹ là một “thánh địa”. Sự tương phản giữa màu nâu trầm của đó, màu đỏ của gạch cũ và ánh sáng tự nhiên tạo nên những khung hình có chiều sâu. Bạn có thể chụp khoảnh khắc các cụ già ngồi đan đó hay những đứa trẻ vui đùa bên những chồng đó cao ngất.
• Học làm nghệ nhân trong một ngày: Đừng ngần ngại ngồi xuống bên một người dân địa phương và xin họ dạy cách đan những nan tre đầu tiên. Bạn sẽ thấy để làm ra một chiếc đó hoàn chỉnh cần tới hàng chục công đoạn: từ chọn tre, chẻ nan, đan hom, đến hun khói để tạo độ bền và màu sắc đặc trưng.
• Tản bộ quanh làng cổ: Thủ Sỹ vẫn còn giữ được nhiều ngôi nhà mái ngói cổ kính và không gian yên tĩnh. Đi bộ qua những con đường làng, nghe tiếng lạch cạch của nan tre chạm vào nhau là một trải nghiệm chữa lành cực kỳ hiệu quả.

Con người & Đặc sản: Nồng hậu tình quê

Điều khiến du khách nhớ mãi về Thủ Sỹ không chỉ là cảnh vật mà còn là con người. Người dân nơi đây hiền lành, chất phác và cực kỳ hiếu khách. Từ những cụ già 80, 90 tuổi đôi tay vẫn thoăn thoắt đan nan, đến những em nhỏ vừa đi học về đã ngồi giúp cha mẹ, ai nấy đều nở nụ cười tươi rói khi có khách ghé thăm.

Sau một buổi sáng khám phá, hãy dừng chân thưởng thức những món ngon đặc sản của vùng đất Tiên Lữ, Hưng Yên:

• Nhãn lồng Hưng Yên: Nếu đi vào tháng 7-8, bạn sẽ được thưởng thức những trái nhãn cùi dày, ngọt lịm ngay tại vườn.
• Bún thang lươn: Món ăn đậm đà, tinh tế với vị ngọt của lươn đồng, thơm mùi rau răm, là đặc sản nức tiếng của vùng đất này.
• Chè sen long nhãn: Một món giải nhiệt thanh tao, kết hợp giữa vị bùi của hạt sen và vị ngọt thanh của nhãn, mang đậm phong vị cung đình xưa.

Lời kết

Làng nghề đan đó Thủ Sỹ không chỉ là nơi sản xuất ra những ngư cụ thô sơ, mà là nơi lưu giữ những giá trị tâm hồn của làng quê Việt Nam. Một chuyến đi đến đây sẽ giúp bạn hiểu rằng: Đôi khi cái đẹp nhất không nằm ở sự xa hoa, mà nằm ở sự cần mẫn, tỉ mỉ và tình yêu mà con người dành cho mảnh đất quê hương mình. Hãy xách ba lô lên và đến Thủ Sỹ để thấy một Việt Nam thật khác – mộc mạc, tĩnh lặng và đầy sức sống!