Đền Dẻ Đoóng – Dấu Ấn Vương Triều Giữa Lòng Non Nước Cao Bằng

Nếu có một mảnh đất nào đó ở Việt Nam khiến người ta vừa đi vừa nhớ, vừa chạm đã thương, thì đó chính là Cao Bằng. Nhưng thay vì những địa danh đã quá quen thuộc như Thác Bản Giốc hay Động Ngườm Ngao, hôm nay tôi muốn dẫn bạn đến một “viên ngọc ẩn” nằm lặng lẽ giữa thung lũng Hòa An – Đền Dẻ Đoóng. Đây không chỉ là một điểm đến tâm linh, mà còn là nơi giao thoa giữa lịch sử thăng trầm của một vương triều và vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên vùng cao. Đứng từ sân đền nhìn xuống dải lụa xanh mướt của cánh đồng lúa, bạn sẽ hiểu tại sao nơi đây được ví như một “cõi tiên” thực thụ mà bất cứ người lữ hành nào cũng nên ghé thăm một lần trong đời.

1. Lịch sử & Di sản: Nơi lưu giữ hào khí nhà Mạc

Đền Dẻ Đoóng (hay còn gọi là Đền Vua Lê) tọa lạc tại xã Hồng Việt, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng. Ngôi đền nằm trong quần thể di tích thành Bản Phủ – kinh đô một thời của nhà Mạc khi lui về vùng đất biên viễn này.

Về mặt lịch sử, đền là nơi thờ các vị vua nhà Mạc, đặc biệt là Mạc Kính Cung, Mạc Kính Khoan và Mạc Kính Vũ. Sau khi nhà Mạc thất thủ tại Thăng Long, họ đã chọn vùng đất Cao Bằng làm căn cứ địa để xây dựng lực lượng và duy trì vương triều trong suốt gần một thế kỷ. Chính vì vậy, Đền Dẻ Đoóng không chỉ mang giá trị về mặt kiến trúc mà còn là minh chứng cho một giai đoạn lịch sử đầy biến động của dân tộc.

Năm 1994, Đền Dẻ Đoóng đã chính thức được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Đây là niềm tự hào của người dân địa phương, nơi lưu giữ những hiện vật, văn bia cổ và những câu chuyện truyền thuyết về lòng trung quân, ái quốc.

2. Trải nghiệm khám phá: Bản giao hưởng của thời gian và thiên nhiên

Hành trình đến với Đền Dẻ Đoóng là một hành trình đi xuyên qua những cung đường uốn lượn, nơi một bên là vách núi đá vôi dựng đứng, một bên là dòng sông Bằng Giang hiền hòa.

Vẻ đẹp bốn mùa – Mỗi mùa một sắc thái

• Mùa xuân (Tháng Giêng – Tháng 3): Đây là lúc đền rộn ràng nhất với lễ hội truyền thống vào ngày rằm tháng Giêng. Không khí se lạnh của vùng cao quyện trong mùi hương trầm, sắc hoa đào rừng nở rộ tạo nên một không gian vô cùng huyền ảo.
• Mùa nước đổ (Tháng 5 – Tháng 6): Những thửa ruộng dưới chân đền như những tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời xanh ngắt, tạo nên một bức tranh thủy mặc đầy sức sống.
• Mùa lúa chín (Tháng 9 – Tháng 10): Đây có lẽ là thời điểm đẹp nhất. Từ sân đền, bạn sẽ được chiêm ngưỡng cả một thung lũng Hòa An nhuộm màu vàng óng ả. Mùi thơm của lúa mới thoang thoảng trong gió đại ngàn là một trải nghiệm khứu giác khó quên.

Các hoạt động không thể bỏ qua

Đến với Dẻ Đoóng, đừng chỉ vội vã thắp một nén nhang rồi đi. Hãy dành thời gian để:

• Chinh phục những bậc đá: Đường lên đền gồm nhiều bậc đá uốn lượn dưới tán cây cổ thụ. Mỗi bước chân đi lên là một lần bạn cảm thấy tâm hồn mình nhẹ nhàng hơn, tách biệt khỏi sự ồn ào của phố thị.
• Săn ảnh từ “Góc nhìn Đế vương”: Từ ban công phía trước đền, hãy đặt máy ảnh để lấy trọn khung cảnh thung lũng phía dưới. Đây là góc chụp “triệu view” mà bất cứ nhiếp ảnh gia nào cũng khao khát.
• Khám phá Thành Bản Phủ: Kết hợp thăm thú các dấu tích tường thành cổ còn sót lại quanh khu vực để hiểu thêm về nghệ thuật quân sự và xây dựng của cha ông ta thời xưa.

3. Con người & Đặc sản: Ấm áp tình người vùng cao

Điều làm nên linh hồn của Đền Dẻ Đoóng không chỉ là kiến trúc hay lịch sử, mà còn là sự hồn hậu của người dân Tày, Nùng nơi đây. Bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những nụ cười tỏa nắng của các bà, các chị trong bộ trang phục chàm truyền thống đi lễ chùa.

Những hương vị đặc trưng

Ghé thăm Hòa An, Cao Bằng mà chưa thưởng thức ẩm thực địa phương thì quả là một thiếu sót lớn. Hãy thử tìm và thưởng thức:

• Vịt quay lá mắc mật: Vịt được tẩm ướp cầu kỳ, da giòn rụm, thịt ngọt lịm và thơm nồng mùi lá rừng.
• Bánh Coóng Phù: Những viên bánh trôi tàu nóng hổi, cay nồng vị gừng, rất hợp để thưởng thức trong cái lạnh của vùng cao.
• Xôi trám đen: Món ăn dân dã nhưng cực kỳ gây nghiện với vị bùi, béo của quả trám rừng quyện cùng gạo nếp nương thơm dẻo.

4. Lời kết

Đền Dẻ Đoóng không rực rỡ, phô trương nhưng lại có sức hút kỳ lạ từ sự tĩnh lặng và uy nghiêm. Nơi đây là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai đang tìm kiếm một khoảng lặng để chiêm nghiệm về lịch sử và đắm mình vào thiên nhiên hoang sơ.

Hãy một lần ngược ngàn về với Cao Bằng, bước lên những bậc đá rêu phong của Dẻ Đoóng để nghe gió kể chuyện vương triều và thấy lòng mình bình yên lạ thường giữa mây trời non nước.

Thông tin thêm cho bạn:

– Vị trí: Xã Hồng Việt, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng (cách TP. Cao Bằng khoảng 15km).

– Trang phục: Nên mặc trang phục lịch sự khi vào đền và mang giày thể thao để thuận tiện leo bậc đá.