Lịch sử & Di sản: Ngọn tháp của vị vua cuối cùng

Khác với nhiều cụm tháp Chàm khác thường thờ phụng các vị thần trong Ấn Độ giáo như Shiva hay Vishnu, Tháp Pôrômê (tọa lạc tại làng Hậu Sanh, xã Phước Hữu, huyện Ninh Phước) là một trong số ít những ngôi tháp được xây dựng để thờ một vị vua bằng xương bằng thịt: Vua Pôrômê (1627–1651). Ông được coi là vị vua vĩ đại cuối cùng của vương quốc Champa, người đã có công lớn trong việc phát triển hệ thống thủy lợi và giữ gìn hòa bình cho vùng đất này.

Được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVII, Tháp Pôrômê đại diện cho phong cách kiến trúc muộn của nghệ thuật Champa. Dù không cầu kỳ, tinh xảo như phong cách Mỹ Sơn hay Po Klong Garai, nhưng Pôrômê lại mang một vẻ đẹp khỏe khoắn, vững chãi và đầy quyền uy. Năm 1992, cụm tháp này đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử quốc gia, khẳng định giá trị không thể thay thế trong kho tàng di sản Việt Nam.

Trải nghiệm khám phá: Khi đá và gạch kể chuyện

Hành trình đến với Tháp Pôrômê là một cuộc dạo chơi giữa thiên nhiên hoang dã. Ngôi tháp tọa lạc trên đỉnh một ngọn đồi cao, bao quanh là những dải núi nhấp nhô và những cánh đồng khô hạn đặc trưng của miền duyên hải Nam Trung Bộ.

Vẻ đẹp theo mùa: Từ nắng cháy đến sắc lễ hội

• Mùa khô (Tháng 1 – Tháng 9): Đây là lúc Ninh Thuận khoác lên mình vẻ đẹp của một “tiểu Tây Á”. Bầu trời trong xanh ngắt, nắng vàng như rót mật làm rực lên sắc đỏ của gạch nung. Đứng từ đỉnh tháp, bạn có thể nhìn thấy những đàn cừu lững thững gặm cỏ dưới chân đồi, tạo nên một khung cảnh thanh bình đến lạ lùng.
• Mùa lễ hội Kate (Tháng 10): Nếu đến đây vào dịp này, bạn sẽ được hòa mình vào không khí linh thiêng nhất của người Chăm. Tiếng đàn Kanhi, tiếng trống Baranưng vang vọng khắp không gian, những tà áo dài truyền thống thướt tha của các thiếu nữ Chăm sẽ khiến ngọn tháp cổ kính như được hồi sinh mạnh mẽ.

Hoạt động không thể bỏ qua

Đến với Pôrômê, đừng chỉ vội vã chụp vài tấm hình rồi rời đi. Hãy dành thời gian để:

• Trekking nhẹ nhàng lên đỉnh đồi: Đường lên tháp là những bậc thang đá uốn lượn. Vừa đi, bạn vừa có thể hít hà mùi hương của cây cỏ dại và ngắm nhìn những bụi xương rồng nở hoa rực rỡ.
• Chiêm ngưỡng kiến trúc nội điện: Bước vào bên trong tháp chính, bạn sẽ thấy tượng vua Pôrômê được tạc dưới dạng phù điêu đá, một kiệt tác của nghệ thuật điêu khắc thế kỷ XVII. Không gian u tịch, phảng phất mùi nhang trầm sẽ khiến tâm hồn bạn trở nên tĩnh lặng.
• Săn ảnh hoàng hôn: Khi mặt trời dần khuất sau dãy núi phía xa, ánh sáng cuối ngày nhuộm đỏ những viên gạch cổ, tạo nên một bối cảnh điện ảnh vô cùng huyền bí cho những ai yêu thích nhiếp ảnh.

Con người & Đặc sản: Linh hồn của vùng đất nắng

Điều làm nên sức sống của Tháp Pôrômê chính là sự gắn kết mật thiết với cộng đồng người Chăm địa phương. Không giống như nhiều di tích chỉ còn là phế tích, Pôrômê vẫn là nơi thực hiện các nghi lễ tâm linh quan trọng. Người dân nơi đây hiền hậu, hiếu khách với nụ cười rạng rỡ luôn thường trực trên môi.

Sau khi khám phá tháp, hãy ghé thăm các bản làng dưới chân đồi để thưởng thức những món ngon “đúng điệu” Ninh Thuận:

• Thịt cừu nướng: Những chú cừu chăn thả tự nhiên nên thịt rất săn chắc và thơm. Được tẩm ướp gia vị địa phương và nướng trên than hồng, đây là món ăn không thể chối từ.
• Bánh căn, bánh xèo: Khác với miền Tây, bánh căn Ninh Thuận nhỏ xinh, ăn kèm với nước mắm đậu phộng hoặc nước mắm cá kho đậm đà, kèm theo ít xoài băm chua ngọt.
• Nho và mật nho: Đừng quên ghé qua những vườn nho xanh mướt để tự tay hái những chùm nho mọng nước hay thưởng thức một ly mật nho mát lạnh để giải tỏa cái nắng miền Trung.

Lời kết

Tháp Pôrômê không rực rỡ, không ồn ào, nó chọn cho mình một góc riêng tĩnh lặng để gìn giữ những giá trị văn hóa ngàn đời. Đến với nơi đây, bạn không chỉ được chiêm ngưỡng một công trình kiến trúc vĩ đại, mà còn được chạm vào linh hồn của một vương quốc xưa cũ. Hãy một lần đặt chân đến Pôrômê, để nắng gió Ninh Thuận vỗ về và để những viên gạch cổ kể cho bạn nghe về huyền thoại của một vị vua.