Chùa Đà Quận: Tiếng Chuông Vọng Giữa Ngàn Mây Cao Bằng

Nếu có một mảnh đất nào đó ở phương Bắc khiến người ta vừa đi vừa nhớ, vừa đến đã thấy lòng bình yên đến lạ, thì đó chính là Cao Bằng. Nhưng giữa vẻ đẹp hùng vĩ của thác Bản Giốc hay sự kỳ vĩ của động Ngườm Nga, có một nốt lặng trầm mặc, nơi lưu giữ linh hồn của một vương triều và những giá trị văn hóa nghìn năm: Chùa Đà Quận. Đây không chỉ là một điểm đến tâm linh, mà còn là một hành trình ngược dòng thời gian, đưa bạn chạm vào những “vết trầm tích” của lịch sử giữa không gian non nước hữu tình. Nếu bạn đang tìm kiếm một nơi để tâm hồn được gột rửa và trí tuệ được mở mang, Chùa Đà Quận chính là điểm dừng chân nhất định phải đến một lần trong đời.

1. Lịch sử & Di sản: Dấu ấn vương triều Mạc bên dòng sông Hiến

Chùa Đà Quận (tên chữ là Viên Sơn Tự) tọa lạc tại làng Đà Quận, xã Chu Trinh, thành phố Cao Bằng. Ngôi chùa không chỉ đơn thuần là một công trình tôn giáo mà còn là minh chứng sống động cho một giai đoạn lịch sử đầy biến động của dân tộc – thời kỳ nhà Mạc cát cứ tại Cao Bằng.

Được xây dựng vào khoảng đầu thế kỷ XVII dưới thời vua Mạc Kính Cung, chùa Đà Quận mang đậm phong cách kiến trúc thời Lê – Mạc. Điểm nhấn đặc sắc nhất, cũng là “báu vật” khiến ngôi chùa nổi danh khắp vùng chính là hai quả chuông đồng khổng lồ được đúc vào năm 1611. Hai đại hồng chung này đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia, không chỉ bởi kích thước đồ sộ mà còn bởi những hoa văn tinh xảo và những bài minh văn khắc trên thân chuông, kể lại công lao của các bậc tiền nhân.

Trải qua bao thăng trầm của thời gian và những cuộc chiến tranh binh lửa, chùa đã được trùng tu nhiều lần nhưng vẫn giữ được cái hồn cốt của sự uy nghiêm, thanh tịnh. Đây là nơi thờ Phật cùng với các vị vua nhà Mạc, tạo nên một sự giao thoa độc đáo giữa tín ngưỡng tôn giáo và lòng tôn kính lịch sử địa phương.

2. Trải nghiệm khám phá: Vẻ đẹp bốn mùa và những cung đường cảm xúc

Chùa Đà Quận mỗi mùa lại khoác lên mình một vẻ đẹp riêng biệt, khiến du khách không khỏi ngỡ ngàng.

Vẻ đẹp theo mùa

• Mùa xuân (Tháng 1 – Tháng 3): Đây là lúc chùa đẹp nhất và rộn ràng nhất. Làn sương mờ ảo giăng mắc trên những mái ngói rêu phong, hòa cùng mùi nhang trầm phảng phất tạo nên không gian thoát tục. Đặc biệt, vào ngày mùng 9 tháng Giêng âm lịch, lễ hội chùa Đà Quận diễn ra thu hút hàng ngàn người dân và du khách về trẩy hội.
• Mùa thu (Tháng 9 – Tháng 11): Khi cái nắng gắt của mùa hè qua đi, Cao Bằng bước vào mùa lúa chín. Đứng từ khuôn viên chùa nhìn ra xa, bạn sẽ thấy những cánh đồng vàng rực trải dài bên dòng sông Hiến hiền hòa, tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình đẹp đến nao lòng.

Các hoạt động không thể bỏ qua

• Chiêm ngưỡng Bảo vật Quốc gia: Hãy dành thời gian quan sát kỹ những đường nét chạm trổ trên hai quả chuông đồng. Tiếng chuông chùa Đà Quận khi vang lên được ví như tiếng sấm êm dịu, lan tỏa khắp thung lũng, mang theo lời cầu nguyện bình an.
• Hành trình kết nối di sản: Từ chùa Đà Quận, bạn có thể dễ dàng di chuyển thăm Thành nhà Mạc và Đền vua Lê gần đó. Đây là “tam giác lịch sử” giúp bạn hiểu sâu hơn về vùng đất Cao Bằng xưa.
• Săn ảnh nghệ thuật: Với kiến trúc cổ kính và những gốc cây cổ thụ tỏa bóng mát, đây là thiên đường cho những ai yêu thích nhiếp ảnh phong cách hoài cổ.

3. Con người & Đặc sản: Ấm lòng tình nghĩa vùng cao

Đến với Đà Quận, bạn không chỉ được mãn nhãn với cảnh vật mà còn được sưởi ấm bởi lòng hiếu khách của người dân tộc Tày, Nùng nơi đây. Sự chất phác, đôn hậu của bà con bản địa sẽ khiến hành trình của bạn trở nên ý nghĩa hơn bao nhiêu.

Sau khi thăm chùa, đừng quên thưởng thức những món ngon đặc trưng của vùng đất “gạo trắng nước trong” này:

• Vịt quay 7 vị: Món ăn trứ danh với lớp da giòn rụm, thịt ngọt lịm và mùi thơm đặc trưng của lá mắc mật.
• Bánh cuốn Cao Bằng: Khác với bánh cuốn vùng xuôi, bánh cuốn ở đây ăn kèm với bát nước dùng xương hầm nóng hổi, thêm chút giò sống và măng ớt mắc mật cay nồng.
• Khau nhục: Món ăn cầu kỳ thường xuất hiện trong các dịp lễ hội, thể hiện sự tinh túy trong ẩm thực của người dân miền núi phía Bắc.

4. Lời kết

Chùa Đà Quận không chỉ là một ngôi chùa, đó là một trang sử mở, một chốn đi về cho những tâm hồn đang tìm kiếm sự tĩnh lặng giữa dòng đời hối hả. Hãy một lần đến đây, để lắng nghe tiếng chuông ngân vang giữa đại ngàn, để thấy lòng mình nhẹ tênh và thêm yêu vẻ đẹp trầm mặc của non sông gấm vóc Việt Nam. Cao Bằng vẫn luôn ở đó, đợi bạn viết nên những câu chuyện của riêng mình!