Mở đầu: Tiếng gọi từ miền sương khói Chiêm Hóa

Rời xa sự náo nhiệt của phố thị, hành trình về với huyện Chiêm Hóa, tỉnh Tuyên Quang sẽ dẫn lối bạn đến với một không gian tĩnh mịch, nơi có ngôi chùa cổ kính mang tên Sùng Phúc. Nằm tựa lưng vào núi cao, hướng mặt ra dòng sông Gâm hiền hòa, Chùa Sùng Phúc hiện lên như một đóa sen thanh tao giữa thung lũng xanh mướt. Đây không chỉ là điểm dừng chân cho những tâm hồn tìm kiếm sự bình yên, mà còn là điểm hẹn của những ai yêu kính lịch sử và văn hóa dân tộc. Một lần đặt chân đến đây, bạn sẽ hiểu vì sao ngôi chùa này lại được mệnh danh là “viên ngọc quý” của vùng cao phía Bắc.

Lịch sử & Di sản: Pho sử đá thời Lý

Chùa Sùng Phúc (hay còn gọi là chùa Chiêm Hóa) có một bề dày lịch sử đáng kinh ngạc, khởi nguồn từ thời nhà Lý – kỷ nguyên vàng son của Phật giáo Việt Nam. Theo các tài liệu cổ và văn bia còn lưu giữ, chùa được xây dựng vào khoảng thế kỷ XII (năm 1110), gắn liền với công lao của quan tri châu địa phương là dòng họ Ma – một dòng tộc có công lớn trong việc trấn giữ biên thùy và phò tá các vua Lý.

Giá trị quý báu nhất của chùa chính là tấm Bia đá thời Lý – một Bảo vật Quốc gia vô giá. Tấm bia được tạc bằng đá xanh nguyên khối, khắc ghi công đức của tổ tiên và những triết lý Phật giáo sâu sắc. Những đường nét chạm khắc rồng uốn lượn, hoa văn tinh xảo trên bia đá là minh chứng cho trình độ nghệ thuật điêu luyện của người xưa, đồng thời khẳng định sự hiện diện mạnh mẽ của văn hóa Đại Việt tại vùng đất biên viễn này.

• Năm 1993: Chùa được xếp hạng là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.
• Kiến trúc: Dù qua nhiều lần trùng tu, chùa vẫn giữ được hồn cốt của kiến trúc truyền thống với hệ thống cột gỗ chắc chắn, mái ngói âm dương và không gian mở giao hòa với thiên nhiên.

Trải nghiệm khám phá: Vẻ đẹp bốn mùa và những hoạt động không thể bỏ qua

Vẻ đẹp theo mùa

Mỗi mùa, Chùa Sùng Phúc lại khoác lên mình một tấm áo mới, mang lại những cảm xúc khác biệt cho du khách:

• Mùa Xuân (Tháng 1 – Tháng 3): Đây là lúc chùa rộn ràng nhất với lễ hội Lồng Tồng (Lễ hội xuống đồng) của người Tày. Không gian tràn ngập sắc màu của những bộ váy áo thổ cẩm và hương thơm của nhang trầm quyện cùng mùi hoa rừng.
• Mùa Thu (Tháng 8 – Tháng 10): Tiết trời se lạnh, nắng vàng hanh hao rót mật xuống những mái ngói rêu phong. Đây là thời điểm lý tưởng nhất để bạn chậm lại, nhâm nhi một tách trà xanh và cảm nhận sự tĩnh lặng tuyệt đối.

Các hoạt động trải nghiệm

Đến với Sùng Phúc, đừng chỉ vào lễ Phật rồi về, hãy dành thời gian để:

1. Chiêm bái và tìm hiểu văn bia: Hãy dành ít nhất 30 phút để đứng trước tấm bia cổ, quan sát từng nét chữ Hán cổ và hình tượng rồng thời Lý “thắt túi” đặc trưng.
2. Trekking nhẹ nhàng xung quanh: Từ chùa, bạn có thể đi bộ men theo các con đường nhỏ dẫn vào bản làng của người Tày. Cảnh sắc ruộng bậc thang và những nếp nhà sàn đơn sơ sẽ khiến bạn say đắm.
3. Săn ảnh nghệ thuật: Với sự kết hợp giữa kiến trúc cổ và ánh sáng xuyên qua kẽ lá, đây là nơi ra đời của những bức ảnh mang đậm chất hoài cổ và thanh tịnh.

Con người & Đặc sản: Ấm áp tình người vùng cao

Vẻ đẹp của Chùa Sùng Phúc không chỉ nằm ở cảnh vật mà còn ở sự đôn hậu của con người Chiêm Hóa. Người dân nơi đây, chủ yếu là đồng bào dân tộc Tày, luôn đón tiếp du khách bằng nụ cười rạng rỡ và sự hiếu khách chân thành.

Sau buổi tham quan, hãy ghé thăm một nhà sàn địa phương để thưởng thức những món đặc sản “ăn một lần nhớ cả đời”:

• Mắm cá ruộng: Món ăn đặc trưng của người Tày Chiêm Hóa, có vị thơm nồng, đậm đà, dùng để chấm rau rừng hay thịt luộc thì không gì sánh bằng.
• Thịt lợn đen nướng lá mắc mật: Những miếng thịt săn chắc, thơm mùi tinh dầu lá rừng sẽ đánh thức mọi giác quan của bạn.
• Xôi ngũ sắc: Món ăn mang biểu tượng của sự may mắn, được nhuộm màu hoàn toàn từ lá cây rừng tự nhiên.

Lời kết

Chùa Sùng Phúc không chỉ là một ngôi chùa, đó là nơi sợi dây liên kết giữa quá khứ và hiện tại, giữa con người và thiên nhiên trở nên bền chặt hơn bao giờ hết. Hãy một lần đến đây để lòng mình được gột rửa, để thấy yêu thêm những giá trị văn hóa ngàn đời của dân tộc. Sùng Phúc luôn mở rộng cửa chờ đón những bước chân tìm về nguồn cội.