Làng Nghề Truyền Thống Hưng Học: Nơi Lưu Giữ “Hồn” Tre Nứa Bên Dòng Sông Chanh

Giữa nhịp sống hối hả của một Quảng Ninh đang vươn mình trở thành trung tâm du lịch hiện đại, vẫn có một khoảng lặng đầy mê hoặc mang tên Làng nghề truyền thống Hưng Học. Nằm yên bình trên vùng đất đảo Hà Nam, thị xã Quảng Yên, Hưng Học không chỉ là một điểm đến, mà là một cuốn hồi ký sống động bằng tre nứa, nơi thời gian dường như ngưng đọng trong từng nhịp đan, kẽ nạt. Nếu bạn đang tìm kiếm một hành trình chạm vào chiều sâu văn hóa, nơi vẻ đẹp mộc mạc hòa quyện cùng đôi bàn tay tài hoa của con người, thì Hưng Học chính là mảnh ghép còn thiếu trong bản đồ xê dịch của bạn.

Ngược dòng lịch sử: Hơn 400 năm bền bỉ với nghề “đan nắng, dệt nan”

Làng Hưng Học (thuộc phường Nam Hòa, thị xã Quảng Yên) có lịch sử hình thành gắn liền với công cuộc khai hoang lấn biển của các bậc tiền nhân từ hàng thế kỷ trước. Theo lời kể của những bậc cao niên, nghề đan lát tại đây đã có tuổi đời hơn 400 năm. Thuở xưa, khi người dân đến đây lập nghiệp, đối mặt với sóng nước mênh mông, họ đã tận dụng cây tre, cây nứa quanh nhà để đan nên những chiếc lờ, chiếc đó, chiếc rổ, chiếc rá phục vụ đánh bắt thủy hải sản và sinh hoạt hàng ngày.

Giá trị của Hưng Học không chỉ nằm ở những con số thời gian mà còn ở tinh thần di sản. Làng nghề đã được UBND tỉnh Quảng Ninh công nhận là Làng nghề truyền thống, trở thành một biểu tượng văn hóa đặc trưng của vùng đất “Tiên Công”. Mỗi sản phẩm ra đời không chỉ là vật dụng, mà là kết tinh từ mồ hôi, trí tuệ và tình yêu quê hương của bao thế hệ người dân nơi đây.

Trải nghiệm khám phá: Hành trình tìm về những giá trị nguyên bản

Vẻ đẹp thanh bình của làng quê Bắc Bộ

Bước chân vào làng Hưng Học, cảm giác đầu tiên xâm chiếm tâm trí du khách chính là sự bình yên đến lạ kỳ. Không có tiếng máy móc ồn ào, chỉ có tiếng lạch cạch của dao chẻ tre, tiếng sột soạt của những nan tre khô chạm vào nhau. Vào những ngày nắng đẹp, khắp các ngõ nhỏ, sân nhà đều rực rỡ một màu vàng óng của tre nứa đang phơi. Hình ảnh những cụ già ngồi tựa cửa, tay đưa thoăn thoắt, miệng nở nụ cười hiền hậu bên đống nan tre là một khung cảnh đậm chất điện ảnh mà bất cứ nhiếp ảnh gia nào cũng muốn thu vào ống kính.

Những đôi bàn tay “nở hoa”

Đến với Hưng Học, hoạt động thú vị nhất chính là mục kích quy trình biến những thân tre thô mộc thành những tác phẩm nghệ thuật. Bạn sẽ được chứng kiến các công đoạn công phu: từ chọn tre, pha đoạn, chẻ nan, chuốt nan cho đến khi đan thành hình.

• Nghề đan công cụ đánh bắt: Những chiếc lờ, đó, lờ mương với kỹ thuật đan “vặn” cực khó, giúp chúng bền bỉ trong môi trường nước mặn hàng chục năm.
• Nghề đan đồ gia dụng: Những chiếc rổ, rá, thúng, mủng với các mắt đan đều tăm tắp, vừa khít, thể hiện trình độ thượng thừa của người thợ.

Đừng ngần ngại ngồi xuống bên một nghệ nhân, bạn sẽ được họ tận tình hướng dẫn cách cầm nan, cách đan những nút thắt đầu tiên. Cảm giác tự tay mình tạo ra một món đồ lưu niệm nhỏ xinh từ tre nứa chắc chắn sẽ là kỷ niệm khó quên.

Con người và phong vị ẩm thực Quảng Yên

Sự hồn hậu của người dân làng nghề

Người dân Hưng Học nói riêng và Quảng Yên nói chung nổi tiếng với sự hiếu khách và chân chất. Họ sẵn sàng kể cho bạn nghe những câu chuyện về làng, về nghề, về những thăng trầm của vùng đất đảo Hà Nam mà không hề giấu giếm. Sự mộc mạc trong cách giao tiếp, sự tận tâm trong từng sản phẩm chính là “thương hiệu” vô hình khiến du khách luôn muốn quay lại nơi này.

Đặc sản không thể bỏ lỡ

Sau một buổi sáng khám phá làng nghề, hãy để vị giác của bạn được nuông chiều bởi những món ngon đặc trưng của vùng đất Quảng Yên:

• Nem chạo Quảng Yên: Món ăn làm từ bì lợn thái sợi mỏng, thính gạo rang thơm lừng, cuộn cùng lá sung và các loại rau thơm, chấm nước mắm chua ngọt.
• Bánh gật gù: Những cuộn bánh trắng ngần, mềm mại, ăn kèm với nước mắm chưng mỡ gà và thịt băm, tạo nên hương vị béo ngậy, khó cưỡng.
• Hải sản vùng cửa sông: Đừng quên thưởng thức Ngán, Sá sùng hay cua biển Quảng Yên – những sản vật nổi tiếng về độ tươi ngon và đậm đà.

Lời kết

Làng nghề truyền thống Hưng Học không chỉ là nơi sản xuất ra những vật dụng tre nứa đơn thuần, mà còn là nơi lưu giữ nhịp đập của quá khứ giữa lòng hiện tại. Một chuyến ghé thăm Hưng Học sẽ giúp bạn làm mới tâm hồn, trân trọng hơn những giá trị lao động thủ công và hiểu thêm về vẻ đẹp bền bỉ của văn hóa dân tộc. Hãy đến với Hưng Học để thấy rằng, tre nứa không chỉ có màu xanh của lá, mà còn có màu vàng của nắng và màu của những ước vọng ngàn đời.

Bạn đã sẵn sàng cho hành trình tìm về miền di sản này chưa? Hãy xách ba lô lên và cùng chúng tôi khám phá Quảng Yên ngay mùa này nhé!