Chùa Quỳnh Lâm
Chùa Quỳnh Lâm: Hành Trình Tìm Về “Thiên Hạ Đệ Nhất Danh Lam” Giữa Lòng Đất Phật
Nếu có một nơi mà thời gian như ngừng lại để nhường chỗ cho sự tĩnh lặng của tâm hồn và hào khí ngàn năm của dân tộc, đó chính là Chùa Quỳnh Lâm. Không chỉ là một ngôi chùa, nơi đây là một chứng nhân lịch sử, một “trường đại học Phật giáo” đầu tiên của Việt Nam, nơi mỗi viên gạch, mỗi gốc thông đều mang trong mình hơi thở của dòng chảy văn hóa Đông A rực rỡ.
1. Chùa Quỳnh Lâm – Di sản ngàn năm và “Đệ nhất danh lam”
Nằm tựa lưng vào dãy núi vòng cung Đông Triều (Quảng Ninh), chùa Quỳnh Lâm từ lâu đã được mệnh danh là “Thiên hạ đệ nhất danh lam” của nước An Nam xưa. Đây không chỉ là một cơ sở thờ tự đơn thuần mà còn là trung tâm đào tạo tăng tài lớn nhất của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.
Nguồn gốc và Những dấu mốc vàng son
Chùa được khởi dựng từ thời Lý (thế kỷ XI), nhưng phải đến thời Trần, dưới sự trụ trì của Pháp Loa Đồng Kiên Cương – vị tổ thứ hai của thiền phái Trúc Lâm, Quỳnh Lâm mới thực sự vươn mình trở thành một trung tâm Phật giáo sầm uất. Tại đây, Pháp Loa đã cho đúc pho tượng Di Lặc khổng lồ bằng đồng – một trong “An Nam tứ đại khí” (bốn bảo vật lớn của nước ta thời bấy giờ).
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, những cuộc chiến tranh và sự tàn phá của thời gian, chùa đã nhiều lần được trùng tu. Năm 1991, chùa Quỳnh Lâm được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Ngày nay, khi bước chân vào khuôn viên chùa, du khách vẫn có thể cảm nhận được sự uy nghiêm qua hệ thống bia đá cổ và những nền móng cũ còn sót lại, minh chứng cho một thời kỳ hưng thịnh của Phật giáo Việt Nam.
2. Trải nghiệm khám phá: Vẻ đẹp thoát tục theo từng mùa
Chùa Quỳnh Lâm không chỉ thu hút bởi giá trị lịch sử mà còn bởi cảnh sắc thiên nhiên hài hòa, mang lại cảm giác an nhiên tự tại cho bất kỳ ai ghé thăm.
Mùa xuân – Mùa của lễ hội và tâm linh
Vào những ngày đầu năm mới, khi làn mưa bụi lất phất bay trên những mái ngói rêu phong, chùa Quỳnh Lâm lại rộn ràng với lễ hội truyền thống (diễn ra từ ngày mùng 1 đến mùng 4 tháng Hai âm lịch). Đây là lúc du khách thập phương đổ về để chiêm bái, cầu nguyện cho một năm bình an và hòa mình vào không gian văn hóa đặc sắc với các trò chơi dân gian, hát chèo, đấu vật.
Mùa thu – Sự tĩnh lặng tuyệt đối
Nếu bạn là người yêu thích sự yên tĩnh, hãy đến Quỳnh Lâm vào mùa thu. Khi những tán lá cây quanh chùa bắt đầu chuyển màu, không gian nơi đây trở nên thanh tịnh hơn bao giờ hết. Tiếng chuông chùa ngân vang trong gió thu se lạnh sẽ giúp bạn rũ bỏ mọi muộn phiền của cuộc sống hiện đại.
Những hoạt động không thể bỏ qua
- Chiêm ngưỡng Vườn tháp cổ: Nơi lưu giữ xá lị của các vị cao tăng, trong đó nổi bật nhất là tháp mộ của Thiền sư Pháp Loa. Những ngọn tháp đá rêu phong là nơi lý tưởng để bạn tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc thời Trần.
- Chụp ảnh check-in tại cổng tam quan: Với lối kiến trúc gỗ truyền thống, những hàng cột lớn và mái đao cong vút, đây là góc máy tuyệt đẹp để lưu giữ những khung hình đậm chất hoài cổ.
- Tản bộ quanh hồ Quỳnh: Nằm ngay trước cửa chùa, mặt hồ phẳng lặng như gương soi bóng mây trời, tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình.
3. Con người địa phương và Đặc sản Đông Triều
Hành trình khám phá chùa Quỳnh Lâm sẽ không trọn vẹn nếu bạn bỏ qua việc tìm hiểu đời sống của người dân vùng đất cửa ngõ Quảng Ninh này. Người dân Đông Triều hiền hậu, hiếu khách, luôn sẵn lòng kể cho bạn nghe những truyền thuyết về mảnh đất của các vị vua nhà Trần.
Hương vị đặc sản khó quên
Đến với vùng đất này, bạn đừng quên thưởng thức những món ăn đặc trưng:
- Na dai Đông Triều: Loại quả nổi tiếng với vị ngọt lịm, thơm nồng, được trồng ngay trên những sườn đồi quanh khu di tích.
- Bánh gật gù: Món bánh mềm mướt, ăn kèm với nước mắm chưng mỡ gà và thịt băm, tạo nên hương vị béo ngậy, đậm đà.
- Cơm chay cửa chùa: Nếu có duyên, hãy thưởng thức một bữa cơm chay thanh đạm do chính tay các sư thầy hoặc Phật tử chuẩn bị. Những món ăn từ rau củ địa phương nhưng mang hương vị thanh khiết, lạ thường.
4. Một số lưu ý khi tham quan
Để chuyến đi thêm trọn vẹn, bạn nên lưu ý một số điểm sau:
- Trang phục: Vì là nơi tôn nghiêm, hãy chọn trang phục kín đáo, lịch sự.
- Giữ gìn vệ sinh: Không xả rác bừa bãi trong khuôn viên chùa và khu vực hồ nước.
- Lịch trình kết hợp: Bạn có thể kết hợp thăm chùa Quỳnh Lâm với các địa danh gần đó như Đền An Sinh, lăng mộ các vua nhà Trần hoặc khu danh thắng Yên Tử.
